Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Ἀπρίλιος / 11 Ἀπριλίου / 11 Ἀπριλίου 1826. Τὰ Ὁλοκαύτωμα τοῦ Μεσολογγίου…

11 Ἀπριλίου 1826. Τὰ Ὁλοκαύτωμα τοῦ Μεσολογγίου…

11 Ἀπριλίου 1826. Τὰ Ὁλοκαύτωμα τοῦ Μεσολογγίου...Ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐξόδου ἐλήφθη ἀπὸ τοὺς ἡρωϊκοὺς πολιορκημένους, στὶς 10 Ἀπριλίου τοῦ 1826, κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τοὺς ὁπλαρχηγοὺς τῆς περιοχῆς, οἱ ὁποίοι συνεφώνησαν νὰ ἐπιτεθοῦν ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ἔναρξιν τῆς Ἐξόδου, ἀπὸ τὸ ὅρος Ζυγός, διευκολύνοντας τοὺς Μεσολογγίτες, κάτι ποὺ τελικῶς, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, δὲν ἔπραξαν οἱ ἔξωθεν ὁπλαρχηγοί.

Περίπου πεντακόσια ἄτομα, τραυματίες, ἀσθενεῖς καὶ γέροντες, ποὺ δὲν εἶχαν πιθανότητες νὰ διανύσουν τὴν διαδρομὴ αὐτή, θὰ παρέμεναν ἐντὸς τῶν τειχῶντῆς πόλεως τοῦ Μεσολογγίου καὶ θὰ προκαλοῦσαν εἶτε δολιοφθορές, μὲ τὸν κανονιοβολισμό τους, εἶτε θὰ ἀνετίναζαν τὰ φρεάτια-ὑπονόμους, ποὺ εἶχαν ἤδη προετοιμασθῆ  γιὰ νὰ ἐκραγοῦν κάτω ἀπὸ τὸ στρατόπεδον τῶν ἐχθρῶν, εἶτε θὰ ἀνετίναζαν ἐφοδιασμένες μὲ μπαρούτη οἰκίες, ὅπως τὰ «καψαλέικα», (τοῦ Καψάλη), γιὰ νὰ φονεύσουν ὅσο τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον τμῆμα τῶν ἐχθρικῶν στρατευμάτων.

Ἡ Χρῆστος Καψάλης, ἀπὸ παλαιὰ καὶ δυνατὴ οἰκογένεια τοῦ Μεσολογγίου, ἔχοντας ἰσχυρὴ πυριδαταποθήκη στὴν οἰκία του, ἐπέλεξε νὰ τὴν ἀνατινάξῃ μαζὺ μὲ ὅλους αὐτοὺς ποὺ θὰ κατέφευγαν ἐκεῖ, μὴ δυνάμενοι νὰ πολεμήσουν ἢ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ ἐχθρικὰ στίφη, ἀλλὰ φονεύοντας ταὐτοχρόνως ὅλους ἐκείνους τοὺς ἐχθροὺς ποὺ θὰ ἔσπευδαν νὰ τὴν καταλάβουν.

Ἡ συμφωνία, βάσει τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου, ἦταν νὰ ἀνατιναχθῇ ἡ οἰκία τοῦ Καψάλη ὅταν πιὰ θὰ εἶχαν ἀρχίση νὰ εἰσέρχονται οἱ Τοῦρκοι, οἱ Ἀρβανῖτες, οἱ Αἰγύπτιοι καὶ οἱ Γάλλοι ἐντὸς τοῦ Μεσολογγίου.
Ὁ Καψάλης ὅμως, ἔχοντας λάβει μὲν σαφεῖς ἐντολές, διαπιστώνοντας δὲ πὼς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τῆς Ἐξόδου κατεστράφη, ἀπεφάσισε ἄλλως.

Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς Ἐξόδου τὸ Γ’ Σῶμα, ποὺ ἀποτελεῖτο κυρίως ἀπὸ γυναικόπαιδα καὶ ἀμάχους, γιὰ κάποιον λόγο, ἀν τὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν πορεία του πρὸς τὸ σημεῖον συναντήσεως, τὸ «ἀμπέλι τοῦ Κότσικα», ἐπέστρεψε στὸ Μεσολόγγιον, δημιουργώντας συνθῆκες πανικοῦ στοὺς Ἐλευθέρους Πολιορκημένους, ἐνᾦ 1800 ἄτομα, ἀπὸ τὸ Σῶμα αὐτό, εἶχαν ἤδη φονευθῆ.
(Μεταξὺ τῶν φονευθέντων καὶ ὁ Παπαδιαμαντόπουλος.)
Μόλις ἐλάχιστοι πολεμιστὲς ἐπέτυχαν νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν πορεία τους πρὸς τὸ ὅρος Ζυγός.

Τὸ Γ΄ Σῶμα, ποὺ ἐπανῆλθε στὴν πολιτεία, κατέλαβε οἰκίες καὶ ἰσχυρὲς θέσεις, ἐφοδιασμένες κυρίως μὲ πυρίτιδα. Στὸν Ἀνεμόμυλον, ὅπου μεταξὺ πολλῶν ἄλλων, κατέφυγε καὶ ὁ ἀρχιερεὺς Ἰωσὴφ Ῥογῶν, ἐπίσης ἔχουμε ἕνα ἀκόμη ὁλοκαύτωμα, ἐφ΄ ὅσων ἀντιμετωπίζοντας μὲ ἀπαράμιλον ἡρωϊσμὸ τὰ εἰσελθόντα ἐχθρικὰ στίφη, ὅταν πλέον δὲν ὑπῆρχε ἐλπίς, ἀνετινάχθησαν, παίρνοντας μαζύ τους στὸν θάνατο κι ὅλους τοὺς ἐχθροὺς ποὺ τοὺς εἶχαν περικυκλώση.

Παραλλήλως, ἀρχῆς γενομένης τῆς Ἐξόδου, ἀνετινάχθησαν οἱ ὑπονόμοι.
Δυστυχῶς δὲν διεσώθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ τοῦ ἡρωϊκοῦ ἀνδρὸς ποὺ ἅναψε τὸ φυτίλι τῶν ὑπονόμων καὶ ἀνετίναξε μεγάλο τμῆμα τῶν ἐχθρῶν.

Τέλος, στὰ καψαλέικα, ὁ Χρῆστος Καψάλης, ποὺ λίγο πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Ἐξόδου, περιέτρεχε τὴν πολιτεία, ἀναζητώντας αὐτοὺς ποὺ θὰ παρέμεναν ἐντός της, προσκαλώντας τους νὰ καταφύγουν στὴν οἰκία του, γιὰ τὸ δικό τους, μοναδικὸ ὁλοκαύτωμα.
Ἐπιστρέφοντες ὅμως οἱ μετέχοντες τοῦ Γ΄ Σώματος στὸ Μεσολόγγι, γνωρίζοντες τὴν προετοιμασία τοῦ Καψάλη, εἰσῆλθαν, κατὰ ἕνα μεγάλο μέρος τους, στὰ παγιδευμένα κτίρια.
Ὁ Καψάλης, γιὰ νὰ ἐπιδεινώσῃ τὸ μέγεθος τῆς φθορᾶς τῶν ἐχθρῶν, ἔστελνε τὶς ὡραῖες καὶ νέες γυναῖκες στὰ ἀνοίγματα καὶ στὰ παράθυρα, τὶς ὁποῖες, μόλις τὶς ἔβλεπαν οἱ ἐχθροί, κατὰ μπουλούκια, ἔσπευδαν νὰ τὶς ἁρπάξουν. Ὅταν ὁ γέρων βεβαιώθη πὼς ἦσαν ἀρκετὰ τὰ στίφη τῶν ἐχθρῶν, πυροδῴτησε ἐπὶ τέλους τὸ φυτίλι, παίρνοντας μαζύ του στὸν θάνατο πολλοὺς περισσοτέρους ἐχθρούς, ἀπὸ ὅσους θὰ μποροῦσε φυσιολογικὰ νὰ πάρῃ.

Φιλονόη

Πληροφορίες ἀπό:

«Ἐνθυμήματα Στρατιωτικά», Κασομούλης Νικόλαος
«Ἀπομνημονεύματα τῆς Δευτέρας Πολιορκίας τοῦ Μεσολογγίου», Ἀρτέμιος Μῖχος

εἰκόνα

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

29 Ἰουλίου 1920. Ἡ μυστικὴ συμφωνία Ἑλλάδος Ἰταλίας3

29 Ἰουλίου 1919. Ἡ μυστικὴ συμφωνία Ἑλλάδος Ἰταλίας

Στὶς 8 Ἰουνίου τοῦ 1917, ἐν μέσῳ ἀναστατώσεων, ποὺ προεκάλεσε τὸ πραξικόπημα Βενιζέλου στὴν Θεσσαλονίκη ...

Αρέσει σε %d bloggers: