Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Μάιος / 17 Μαΐου / 17 Μαΐου 1821. Ξεσηκώνεται ἡ Μακεδονία.

17 Μαΐου 1821. Ξεσηκώνεται ἡ Μακεδονία.

17 Μαΐου 1821. Ξεσηκώνεται ἡ Μακεδονία.Δύσκολα ξεκίνησε ὁ ἀγώνας ἐκεῖ. Πολὺ δύσκολα.  Ἀπὸ τὶς Καρυές… Ἀπὸ ἕναν γίγαντα…

Χρήματα λίγα συγκεντρώθηκαν… Λίγα ὅπλα… Κι ἀπὸ ἔργα… Λόγια πολλὰ ἀλλὰ μόνον ἕνας ἔμπορος τόλμησε νὰ σηκώσῃ ὑψηλὰ τὴν σημαία τῆς λευτεριᾶς.
Ὁ  Ἐμμανουὴλ Παππᾶς. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἐπάνω του ξέσπασε αἰώνων μίσος…
Ἀλλὰ δὲν ἦταν ὁ μόνος…

Ὁ Παππᾶς κατάφερε καὶ ὀργάνωσε ἕνα μικρὸ σῶμα στρατιωτικὸ γιὰ νὰ ἀναμετρηθῇ μὲ τὸν Γιουσοῦφ μπέη τῆς Θεσσαλονίκης.
3900 ἄντρες μαζεύτηκαν, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 1000 ἦταν ἀθωνίτες μοναχοὶ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Θεόφιλο Βατοπεδινό, τὸν Γρηγόριο Κουτλουμουσιανό, τὸν Λαυριώτη Ναθαναήλ, τὸν Ἐσφιγμενίτη Εὐθύμιο, τὸν Ξενοφωντινὸ Γεδεὼν καὶ τὸν Χιλανδαρινὸ Ἠσαΐα.

Τὸ στρατιωτικὸ σῶμα χωρίστηκε στὰ δύο. Οἱ μοναχοί, καθῶς ἐπίσης κι ὅσοι ἦταν ἀντάρτες τῶν βουνῶν, παρέμειναν ὑπὸ τὶς διαταγὲς τοῦ Παππᾶ. Τὸ ἄλλο τμῆμα του ὑπὸ τὶς διαταγὲς τοῦ ὁπλαρχηγοῦ  Χάψα, ἀπὸ τὰ Παζαράκια τῆς Κασσάνδρας. Μαζὺ μὲ τὸν Χάψα συνέτρεξαν ὁ καπετὰν Δουμιώτης, ὁ Βασιλικὸς κι ὁ Ἄγγελος.

 Ἱερισσὸς ἦταν ἡ βάσις τοῦ Παππᾶ, ἀπὸ ὅπου ξεκίνησε τὶς πρῶτες ἐξορμήσεις του. Κατέλαβαν γρήγορα  τὴν Γαλάτιστα καὶ τὰ Βασιλικά, ὅπου κατάφερε νὰ  νικήσῃ καὶ νὰ καταβάλῃ τὸν Ἀγκοὺς ἀγά. Στὰ Βασιλικὰ συνέπραξε κι ὁ Χάψας, μαζὺ μὲ τοὺς Βασιλικιῶτες. Κατάφεραν νὰ ἀπωθήσουν τοὺς τούρκους, τὸν Ἀγκοὺς ἀγὰ καὶ τὸν Τσιρίμπαση Χασὰνἔως τὸ χωριὸ Σέδες.

Οἱ τοῦρκοι ἄρχισαν νὰ πιέζονται. Ὁ Γιουσοῦφ μπέης ζήτησε ἐνισχύσεις ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολι καὶ ἀπὸ τοὺς γειτονικοὺς καζάδες. Ἀπὸ τὴν Καλλίπολιν ἔφθασε τότε ὁ  Χατζῆ Μεχμὲτ Μπαϊρὰμ πασᾶς στὰ στενὰ τῆς Ῥεντίνας, τὰ ὁποῖα κατεῖχε ὁ Παππᾶς, ὁ ὁποῖος καὶ ὑπεχώρησε στὸν Χολομώντα. Τὸν πρόλαβε ὅμως τὸ ἱππικό τους καὶ κτύπησε τὴν ὀπισθοφυλακή του, τὴν ὁποίαν καὶ διέλυσε. Ἐκεῖ σκοτώθηκε ὁ Βασιλικός.

Ἡ σφαγὴ ξεκίνησε. Στὴν πορεία τους οἱ τοῦρκοι καῖνε τὰ πάντα, σφάζουν κι ἐπιστρατεύουν φανατίζοντας. Μέσα σὲ λίγες ἡμέρες τὸ στράτευμά τους φθάνει στοὺς 30.000 παζοὺς καὶ τοὺς 5.000 ἱππεῖς. Ὁ  Παππᾶς καταφεύγει στὸν Πολύγυρο καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀντιμετωπίζει καὶ πρόβλημα πυρομαχικῶν. Οἱ καλόγεροι ἐπέστρεψαν στὴν βάσι τους.

Στὸ μεταξύ, πρὶν προλάβουν νὰ ἐκκενώσουν οἱ Ἕλληνες τὰ Βασιλικά, ἐξορμοῦν οἱ τοῦρκοι καὶ τὰ πατοῦν. Σφἀζουν, βιάζουν, καῖνε.
Κοντὰ στὰ Βασιλικὰ δίδεται ἡ τελικὴ μάχη μὲ τὸν Μπεϊράμ, στὴν ὁποίαν σκοτώνεται ὁ Χάψας, μαζὺ μὲ 62 ἀκόμη Ἕλληνες. Ἀκολούθησε ἡ πυρπόλυσις τῆς Γαλάτιστας, τοῦ Βάβδου καὶ τοῦ Πολυγύρου.
(Συμφώνως μὲ ἀμερικανικὰ ἀρχεῖα μέσα στὸ πρῶτο δεκαπενθήμερο τοῦ Ἰουλίου ἐπωλήθησαν 650 γυναικόπαιδα, ὥς σκλάβοι, μόνον ἀπὸ τὴν Γαλάτιστα καὶ τὰ Ῥαβνά.)

Στὴν Κασσάνδρα Παππᾶς κατάφερε νὰ ἐπανα-ὀργανωθῇ. Στὸ μεταξὺ ἔφθασε βοήθεια ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Λιάκο καὶ τὸν Μπίνο, μὲ 400 ἄντρες ἀπὸ τὴν Θεσσαλία καθῶς καὶ πολεμοφόδια καὶ τροφές.
Μέσα στὸ πρῶτο δεκαήμερου τοῦ Ἰουλίου σημείωσαν δύο νίκες κατὰ τοῦ Ἀχμὲτ μπέη.
Λίγο ἀργότερα ἔφθασαν κι ἔντεκα ψαριανὰ μὲ ἐπὶ πλέον πολεμοφόδια.
Κατάφεραν λοιπὸν νὰ σταθοῦν κάπως οἱ ἀγωνιστὲς μετὰ ἀπὸ αὐτό. Λίγες ἡμέρες ἀργότερα, σὲ κάποια σύγκρουσι, σκοτώθηκαν τριακόσιοι τοῦρκοι.

Τί ἀπέγινε ὅμως ὁ Παππᾶς;

Ἔως τὶς 18 Νοεμβρίου οἱ τοῦρκοι κατάφεραν νὰ σβήσουν τὴν φωτιὰ τῆς ἐπαναστάσεως. Ζἠτησαν μάλλιστα ἀπὸ τοὺς μοναχούς, νὰ τοὺς παραδόσουν τὸ Παππᾶ, ἀν τὶ σοβαρῆς ἀμοιβῆς κι αὐτοὶ ἐδέχθησαν.
Ἀνάμεσα σὲ δύο λυσσασμένες ἀπὸ μίσος ὑαινες, τοὺς τούρκους ἀπὸ τὴν μία, τοὺς μοναχοὺς ποὺ τὸν ξεπούλησαν ἀπὸ τὴν ἄλλην, κυνηγημένος, κατέφυγε στὸ πλοῖο τοῦ Χρήστου Βισβίζη ἀπὸ τὴν Ὕδρα, μὲ ἐλαχίστους πιστοὺς συντρόφους του. Δὲν ἄντεξε ὅμως ἡ καρδιά του. Λίγο ἀργότερα ἔσβησε.

Φιλονόη.

Σημείωσις.

Ἡ σύζυγός του  καὶ τὰ παιδιά του φυλακίστηκαν καὶ δημεύθηκαν τὰ περιουσιακά του στοιχεῖα. Ὁ ἴδιος διέθεσε ὅλην τὴν περιουσία του γιὰ νὰ στηρίξῃ τοὺς ἀγῶνες.

Πληροφορίες ἀπὸ τὴν «ἐπανάστασι τοῦ ’21», Δημήτριος Φωτιάδης καὶ «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους» τῆς ἐκδοτικῆς Ἀθηνῶν.

φωτογραφία

 

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

10 Αὐγούστου 1920. Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν

Τὰ ἐδάφη ποὺ ἔχασε ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία στὴν Συνθήκη τῶν Σεβρῶν Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν ...

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: