Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Σεπτέμβριος / 26 Σεπτεμβρίου / 26 Σεπτεμβρίου 1803. Οἱ Ἀληπασαλῆδες πατοῦν τὸ Σοῦλλι!!!

26 Σεπτεμβρίου 1803. Οἱ Ἀληπασαλῆδες πατοῦν τὸ Σοῦλλι!!!

26 Σεπτεμβρίου 1803. Οἱ Ἀληπασαλῆδες πατοῦν τὸ Σοῦλλι!!!Ἀπὸ τὸν Ἰούνιο τοῦ 1800 Ἀλῆ πασσᾶς περικύκλωσε τὸ Σοῦλλι, κτίζοντας πύργους καὶ κόβοντας τὶς διαβάσεις ἀνεφοδιασμοῦ τῶν Σουλλιωτῶν.
Ὁ Γιώργης Μπότσαρης λίγο μετὰ πῆρε τὴν φάρα του (καὶ πολλὰ ἄσπρα) καὶ ἐγκατεστάθη στὸ Βουλγαρέλι, ἐγκαταλείποντας τοὺς συμπατριῶτες του.
Παρὰ τοῦ γεγονότος πὼς ἀδυνάτισαν πολὺ οἱ Σουλλιῶτες, ἐξηκολούθησαν τὸν ἀγῶνα τους κατὰ τῶν εἰσβολέων μὲ πολέμαρχο τὸν Φῶτο Τζαβέλλα. Ἕναν πραγματικὰ ἱκανότατο πολεμιστή.

Ἡ πολιορκία τοῦ Σουλλίου κράτησε 3,5 χρόνια καὶ ἡ πείνα ἄρχισε νὰ θερίζῃ τοὺς Σουλλιῶτες. Ἡ Πάργα, ποὺ πάντα ἐφρόντιζε νὰ τοὺς προμηθεύῃ τὰ ἀπαραίτητα, δυσκολευόταν νὰ παραμείνῃ ἔξω ἀπὸ τὸ στόχαστρο τοῦ Ἀλῆ πασσᾶ. Οἱ ἀγᾶδες καὶ οἱ μπέηδες, παραδοσιακοὶ σύμμαχοι τῶν Σουλλιωτῶν, ἀπὸ τὴν Βόρειο Ἤπειρο, ἐπίσης εἶχαν ἀποκλείση τὴν πιθανότητα παροχῆς βοηθείας, λόγῳ τῶν πιέσεων ποὺ τοὺς ἀσκοῦσε ὁ Ἀλῆς.
Ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι πληθυσμοί, ἀκόμη καὶ οἱ χριστιανικοί, εἶτε ἀπὸ φόβο εἶτε λόγῳ χρηματισμοῦ, συνεστρατεύοντο μὲ τὶς δυνάμεις τοῦ Ἀλῆ πασσᾶ καὶ κατὰ τῶν Σουλλιωτῶν.
Ὅλοι ἐναντίον τους…

Στὸ μεταξὺ ἕνας ἕνας οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Σουλλιωτῶν ἤ ἐξηγοράζοντο ἤ, λόγῳ ἀμφιβολίας, γιὰ τὴν ἔκβασιν τῆς ἀντιστάσεως, ἀποχωροῦσαν ἀπὸ τὸ Σοῦλλι ἤ συνετάσσοντο μὲ τὸν Ἀλῆ πασσᾶ.
Τὴν ἀρχὴ ἔκαναν οἱ Μποτσαραῖοι, μὲ τὸν Γιώργη Μπότσαρη, ἀλλὰ συντόμως ἠκολούθησαν οἱ συμπέθεροί τους μὲ τὸν Κουτσονίκα, ὁ Διαμαντῆς Ζέρβας μὲ τὴν δική του φάρα καὶ τέλος ὁ Πήλιος Γούσης  ἀλλὰ ἀργότερα καὶ καὶ ὁ Φῶτος Τζαβέλλας.

Ὁ λιγότερο γνωστὸς ἀπὸ τοὺς «λιποτάκτες»* βέβαια ἦταν ὁ Πήλιος Γούσης, ἀλλὰ ἐπάνω του ἔπεσε ὅλο τὸ βάρος τῆς ἀποτυχίας προασπίσεως τῶν πατρογονικῶν τους Ἑστιῶν.
(Ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναφορᾶς γιὰ τὸ πρόσωπο τοῦ Γούση ἔγινε μὲ τὸν Πεῤῥαιβό, ἀλλὰ οἱ συγγραφεῖς, ποὺ ἔγραψαν γιὰ τὸ θέμα, τὸν ἀντέγραψαν.)

Τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1803 τὸ μεγάλο τμῆμα τῶν πολεμιστῶν εἶχαν ἀποσυρθῆ στὸ Κοῦγκι, τὸ  ὕψωμα πίσω ἀπὸ τὸ Σοῦλλι καὶ στὸ Σοῦλλι μέσα παρέμεναν μόλις 165 Σουλλιῶτες.
Οἱ τουρκαρβανῖτες ἔμαθαν γιὰ κάποιο πέρασμα, κι ἀπεφάσαν νὰ εἰσέλθουν στὸ Σοῦλλι καὶ νὰ κρυφτοῦν σὲ κάποιαν οἰκία. Τὸ σχέδιον, γιὰ τὴν πισώπλατη προσβολὴ τῶν Σουλλιωτῶν,  ἄρεσε στὸν Βελῆ πασσᾶ, ὁ ὁποῖος καὶ τὸ ἔθεσε σὲ ἐφαρμογή.
Στὶς 26 πρὸς 27 Σεπτεμβρίου διακόσιοι  Ἀρβανῖτες εἰσῆλθαν στὸ Σοῦλλι κρυφίως, ἐντὸς ἐγκαταλελειμμένης οἰκίας, ἀναμένοντες.

Τὴν ἐπομένη, 27 Σεπτεμβρίου, ἡ στρατιὰ τοῦ Βελῆ πασσᾶ ἐπιτίθεται στὸ Σοῦλλι.
Οἱ 165 ὑπερασπιστές του, λυσσωδῶς πολεμῶντας, κλείνουν τὸν δρόμο στοὺς εἰσβολεῖς. Πείσμωνες πολεμοῦν μὲ ὅλες τους τὶς δυνάμεις μὰ ξαφνικὰ δέχονται πισώπλατη ἐπίθεσιν.
Ἐγκαταλείπουν τὶς θέσεις τους καὶ καταφεύγουν στὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Δονάτου, ἀπέναντι ἀπὸ τὸ Κοῦγκι. Τὸ Σοῦλλι ἐγκατελείφθη καὶ ἔτσι παρέμειμεινε ἔκτοτε.
Δὲν ξαναπέρασε στὰ χέρια τῶν Σουλλιωτῶν, παρὰ πολλὰ χρόνια ἀργότερα, ὅταν ὁ Ἀλῆ πασσᾶς πλέον ἐκινδύνευε νὰ πέσῃ στὰ χέρια τοῦ Χουρσῆτ πασσᾶ.

Φιλονόη

*Ἡ λέξις «λιποτάκτες» τίθεται σὲ εἰσαγωγικὰ διότι νέα ἱστορικὰ στοιχεῖα ἀνατρέπουν τὴν ἀρχική μας εἰκόνα γιὰ ἐκείνους τοὺς ἀγωνιστές. Ὁ Πήλιος Γούσης, ποὺ ἐφέρετο γιὰ δεκαετίες, λόγῳ τῶν σημειώσεων τοῦ Πεῤῥαιβοῦ, ὠς ὁ πρωταίτιος τῆς εἰσόδου τῶν τουρκαρβανιτῶν στὸ Σοῦλλι, ἔχει πλήρως ἀποκατασταθεῖ καὶ ἡ συγκεκριμένη λεπτομέρεια ἀποδίδεται σὲ προσωπικὴ ἐμπάθεια τοῦ Πεῤῥαιβοῦ.
Παρακάτω παραθέτω ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ἔρευνα τοῦ κυρίου Γκούβα Χαραλάμπου.

Σημείωσις πρώτη

Στὸ Κοῦγκι ἦταν ὁ καλόγερος Σαμουὴλ μὲ ἑξακοσίους σκληροτραχήλους πολεμιστές. Οὐδεὶς ἐστράφη κατὰ τῶν τούρκων ἐκείνη τὴν ἡμέρα.. (Παρέμειναν στὶς θέσεις τους, πολεμώντας μέν, ἀλλὰ ἀμυνόμενοι δέ.)
Ὄχι διότι ὁ Σαμουὴλ ἦτο δειλός, ἀλλὰ διότι οἱ πεποιθήσεις του, πάντα βάσει αὐτῶν ποὺ μᾶς μεταφέρει ὁ Πεῤῥαιβός, τὸν ἔκαναν νὰ διαδίδῃ πὼς ἐκεῖ, σὲ ἐκεῖνον τὸν τόπο, ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες, ξεκινοῦσε ἡ …ἀποκάλυψις.
Ἀποχωρούντων τῶν ὑπερασπιστῶν τοῦ Σουλλίου, πρὸς τὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Δονάτου, στὸ Κούγκι καὶ στὴν Ἁγία Παρασκευή, τὸ Σοῦλλι ἐγκατελήφθη στὰ χέρια τῶν τουρκαλβανῶν. Ἡ ἄμυνα, πλέον, τῶν Σουλλιωτῶν, ἐτέθη ἐκεῖ. Ταὐτοχρόνως ἐπέδρασε ἐπάνω τους, καθοριστικά, ἡ στάσις τοῦ Σαμουῆλ καὶ τὰ κηρύγματά του.  Ὁ Σαμουὴλ μὲ τὶς προφητεῖες του τοὺς εἶχε πείση νὰ περιμένουν τὴν …ἀποκάλυψιν!!!

Σημείωσις δευτέρα

«…Στὶς 26 Σεπτεμβρίου 1803 περίπου (διαφέρουν οἱ ἡμερομηνίες σὲ διαφόρους συγγραφεῖς) οἱ ἐπιθέσεις ἐντείνονται καὶ ὁ Βελῆς ἐπιτίθεται ξανὰ ἐναντίον τοῦ Ἀβαρίκου, τῆς Σαμωνίβας καὶ τῆς Κιάφας, ἐνῶ ἕνα ἄλλο τμῆμα του καταφέρνει ἀπὸ κάποιο μονοπάτι κρυφὰ νὰ εἰσέλθει στὴν Σαμωνίβα (ἢ Σαμονίβα) καὶ νὰ κρυφτεῖ σὲ ἕνα ἀπόμερο σπίτι τῆς ἄκρης τοῦ χωριοῦ.
Αὐτὸ τὸ ἰστορικὸ γεγονὸς γέννησε τὸν μῦθο τοῦ προδότη Πήλιου Γούση ἀργότερα.

Πρόκειται γιὰ γνωστὸ μονοπάτι ποὺ συνδέει τὴν Σαμωνίβα μὲ τὸ χωριὸ Βουβοπόταμος Πρεβέζης,  μέσῳ τῆς χαράδρας τοῦ Ἀχέροντος ποταμοῦ (σήμερα Ὀρειβατικὸ μονοπάτι, δημοσίευση στὴν «Ἐλευθεροτυπία»: «Στὶς Πύλες τοῦ Ἄδη», Χ.Γκούβας, 1994).
Ἔτσι, κάποια στιγμὴ οἱ Σουλιῶτες βρέθηκαν ἀνάμεσα σὲ δύο ὁμάδες πυρῶν, ἀπὸ τὴν ὁμάδα Ἀλβανῶν ποὺ εἶχε κρυφτεῖ σὲ σπίτι. Οἱ Σουλιῶτες βρέθηκαν σὲ δεινὴ θέση καὶ τελικὰ στὶς 26 Σεπτεμβρίου 1803 κατέφυγαν σὲ δύο ὀχυρὲς θέσεις, στὸν λόφο Κοῦγκι, φρούριο Ἁγίας Παρασκευῆς καὶ στὸν λόφο Μπίρα τῆς Κιάφας, ὅπου πολιορκήθηκαν ἐπὶ τρεῖς μῆνες. Βιβλιογραφία: Κάδμιος: «Πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις παρὰ τὴν Πρέβεζαν», Ἀθῆναι, 1900, σελίδα 20. Βασίλειος Σφυρόερας: «Τὸ Σοῦλι».
(Σημείωση: Ὁ Βασίλειος Σφυρόερας εἶναι γνωστὸς γιὰ μύθους ποὺ ἐφευρίσκει, ὅπως αὐτὸς τοῦ δῆθεν βιβλίου τοῦ Ἀλβανοῦ ἀξιωματικοῦ Σουλεϊμὰν Ἀγά, ὅπου δῆθεν περιγράφει τὸ τραγοῦδι καὶ τὶς κραυγὲς τῶν Σουλιωτισσῶν πέφτοντας ἀπὸ τὰ βράχια τοῦ Ζαλόγγου. Οὔτε Σουλεϊμὰν Ἀγὰς ὑπῆρξε, οὔτε βιβλίο ἐξεδόθη ποτὲ μὲ ἀναμνήσεις του, ἀλλὰ οὔτε καὶ γραπτὴ Ἀλβανικὴ γλῶσσα ὑπῆρχε μέχρι τὸ 1913)….»

Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κύριο Χαράλαμπο Γκούβα γιὰ τὴν ἀποστολὴ τῶν ἀποσπασμάτων ἀπὸ τὸ βιβλίο του, καθὼς καὶ γιὰ τὶς ἐπὶ πλέον του πληροφορίες.

Σημείωσις τρίτη

Διατηρῶ τὴν ἱστορικὴ ὀρθογραφία τοῦ Πεῤῥαιβοῦ γιὰ τὸ Σοῦλλι.

 

πληροφορίες ἀπὸ τὸ «οἱ ἀληθινοὶ Σουλιῶτες» τοῦ Γιάννη Μπενέκου

Χαράλαμπος Γκούβας «Ἡ ἱστορία τοῦ Νομοῦ Πρεβέζης».

Ἡ φωτογραφία ἀπὸ τὸ «Ἡ ἐπανάστασις τοῦ ’21» τοῦ Δημητρίου Φωτιάδου

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

10 Αὐγούστου 1920. Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν

Τὰ ἐδάφη ποὺ ἔχασε ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία στὴν Συνθήκη τῶν Σεβρῶν Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν ...

Ἕνα σχόλιον

  1. Γιανασμίδης Γαβριήλ

    Καλημέρα. Αγαπητή Φιλονόη. Σχετικά με το “προφητικό” χάρισμα του Σαμουήλ θέλω να μάθω ποιος το ισχυρίζεται μέσα στο βιβλίο του κ. Γκούβα κυρίως για ιστορικούς λόγους. Ευχαριστώ!

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: