Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Φεβρουάριος / 12 Φεβρουαρίου / 12 Φεβρουαρίου 1878. Ξεκινᾶ ἡ ἐπανάστασις τῶν Κρητῶν!!!

12 Φεβρουαρίου 1878. Ξεκινᾶ ἡ ἐπανάστασις τῶν Κρητῶν!!!

12 Φεβρουαρίου 1878. Ξεκινᾶ ἡ ἐπανάστασις τῶν Κρητῶν!!!Μετὰ τὸ πέρας τῆς Μεγάλης Κρητικῆς Ἐπαναστάσεως, (ἀπὸ τὴν 21η Αὐγούστου τοῦ 1866 ἔως τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1867) ἐτέθη σὲ ἰσχὺ ὁ «Ὀργανικὸς Νόμος» (3 Φεβρουαρίου τοῦ 1868), ποὺ σὲ κάποια σημεῖα του ἔθετε  τὶς βάσεις γιὰ τὴν ἴση μεταχείρισιν τῶν Κρητῶν ἀπὸ τοὺς ὀθωμανούς ἀρχικῶς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπελευθεύρωσιν τῆς Κρήτης στὴν συνέχεια.
Τὸ 1877 ὅμως, δέκα χρόνια μετὰ ἀπὸ τὴν παύσιν τῆς ἐπαναστάσεως, ὁ «Ὀργανικὸς Νόμος» κατέληξε ἄτυπος καὶ τὰ ἄρθρα του παρεβιάζοντο καταφανῶς ἀπὸ τὴν Πύλη, δυσκολεύοντας σημαντικὰ τὴν ζωὴ τῶν Ἑλλήνων στὴν Κρήτη.

Μὲ ἀφορμὴ αὐτὲς τὶς παραβιάσεις, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ἔκρηξιν ἑνὸς νέου ῥωσσοτουρκικοῦ πολέμου, στὶς 12 Ἀπριλίου (24 Ἀπριλίου) τοῦ 1877, οἱ Κρῆτες ξεκίνησαν τὶς προετοιμασίες γιὰ νέες ἐπαναστατικὲς κινήσεις, πρὸ κειμένου νὰ ἀπελευθερωθοῦν καὶ στὴν συνέχεια νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὸν κυρίως Ἑλληνικὸ κορμό, θεωρώντας μάλιστα τὴν νέα τους ἐπανάστασιν ὡς συνέχεια τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821.

Ἡ (πρώτη) Οἰκουμενικὴ κυβέρνησις τοῦ Κωνσταντίνου Κανάρη, σὲ συνεργασία μὲ τὸν βασιλέα Γεώργιο, ἀπὸ τὴν Ἀθῆνα, ὑπεδαύλισαν καὶ στήριξαν μὲ χρήματα καὶ ὁπλισμὸ τὴν ἐπανάστασιν στὴν Κρήτη, καθὼς ἐπίσης τὶς ἐπαναστατικὲς ἑστίες στὴν Ἤπειρο, στὴν Θεσσαλία καὶ στὴν Μακεδονία. Ὅμως οἱ κινήσεις τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως ἦσαν ἀργές, ἰδίως μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Κανάρη, στὶς 2 Σεπτεμβρίου τοῦ 1877.

Ἡ ῥωσσικὴ πλευρὰ ταὐτοχρόνως πίεζε ἐπίσης τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνησιν, γιὰ δημιουργία μικροεστιῶν στὴν Μακεδονία, στὴν Θεσσαλία, στὴν Ἤπειρο καὶ στὰ νησιά, πρὸ κειμένου νὰ ἀπασχοληθῇ ὁ τουρκικὸς στρατὸς καὶ ὁ στόλος καὶ νὰ κινηθοῦν οἱ Ῥῶσσοι πιὸ ἐλεύθερα κατὰ τῶν Τούρκων, κάτι ποὺ ἐνοχλοῦσε τὶς πρεσβεῖες τῶν Ἄγγλων καὶ τῶν Γάλλων, οἱ ὁποῖες πλέον στήριζαν ἀνοικτὰ τὴν Πύλη.
Οἱ πιέσεις αὐτὲς τῶν Ῥώσσων ὅμως δὲν ἔδιδαν ταὐτοχρόνως ἐγγυήσεις καὶ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις ἐκινεῖτο διστακτικῶς, προωθώντας ὅμως σιγὰ σιγὰ σώματα Κρητῶν, μὲ ὁπλισμό, πρὸς τὴν Κρήτη, καθὼς ἐπίσης, μὲ ἐντολὴ τοῦ Γεωργίου, μετεκινήθησαν στρατεύματα ἀπὸ τὴν Χαλκίδα πρὸς τὴν Λαμία, ἐνᾦ ταυτοχρόνος ἐσχηματίζετο ἡ κυβέρνησις τοῦ Ἀλεξάνδρου Κουμουνδούρου (1 Δεκεμβρίου τοῦ 1877), ποὺ ὑπεστήριζε ἀνοικτὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν.

Στὸ μεταξὺ οἱ Ῥῶσσοι προήλαυνον πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ ἔσπευσαν οἱ Τοῦρκοι, μὲ τὴν βοήθεια τῶν Ἄγγλων καὶ τῶν Γάλλων πρέσβεων, νὰ ζητήσουν ἀνακωχή, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ξεκινήσουν στὴν Ἀδριανούπολιν οἱ διαπραγματεύσεις.
Ἡ μεγάλη αὐτὴ καθυστέρησις τῶν ἑλληνικῶν κυβερνήσεων ἀκύρωνε τὰ ὅποια ὀφέλη θὰ μποροῦσαν νὰ ἀποκομίσουν οἱ ὑπόδουλοι, ἐφ΄ ὅσον γιὰ τὴν διεθνὴ διπλωματία ἡ παρουσία ἑλληνικῶν στρατευμάτων σὲ τουρκικὰ ἐδάφη, θὰ ἐσήμαινε νέους πολεμικοὺς κύκλους, ἀνεξαρτήτους τῶν ἤδη ληγμένων.
Παρὰ ταὔτα ὁ Κουμουνδοῦρος, ἄν καὶ πλέον ὑπεγράφη συνθήκη μεταξὺ τῶν ἀντιμαχομένων, ἀπεφάσισε νὰ στηρίξῃ τὰ ἐπαναστατικὰ κινήματα, ἀποσύροντας τὰ στρατεύματά μας ἀπὸ τὰ ἐδάφη ποὺ κρατοῦσαν Τοῦρκοι.

Οἱ ἐπαναστάσεις τῶν Ἑλλήνων ξεκίνησαν, μὲ ὁπλισμὸ καὶ χρήματα ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν Κουμουνδούρου, κατὰ κύριον λόγο, ἀλλὰ μὲ τὸν ἀνεφοδιασμὸ σὲ ὅπλα «παγωμένο», ἐφ΄ ὅσον οἱ κύριοι προμηθευτὲς Γάλλοι ἐτάχθησαν μὲ τὸ μέρος τῆς Πύλης.
Ὁ τραπεζίτης Μάρκος Ῥενιέρης, πρόεδρος τοῦ «Κρητικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν», μαζὺ μὲ τὸν Ἰωάννη Ζυμβρακάκη, μεριμνοῦσαν γιὰ τὸν συντονισμὸ καὶ τὴν ἀποστολὴ πολεμικοῦ ὑλικοῦ πρὸς τὴν Κρήτη, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ὀργάνωσιν ἐνόπλου σώματος Κρητῶν.

Ὁ ἀναβρασμὸς στὴν Μεγαλόνησο ἦταν μεγάλος καὶ οἱ προετοιμασίες πλέον ἐμφανεῖς στοὺς Τούρκους.  Κατέφθασαν ἀντιπρόσωποι τοῦ σουλτάνου γιὰ νὰ διαπραγματευθοῦν, μὲ μηδενικὰ ἀποτελέσματα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ δοθῇ τὸ σύνθημα τῆς ἐπαναστάσεως καὶ στὶς 14 Ἰανουαρίου τοῦ 1878 ὁ ὁπλαρχηγὸς Ἐμμανουὴλ Μαυρογένης νὰ ὑψώσῃ τὴν ἑλληνικὴ σημαία, ἔχοντας 600 ἐνόπλους καὶ μὲ αἴτημα τὴν Ἕνωσιν.
Στὶς 16 ἸανουαρίουἈναγνώστης Σκαλίδης μὲ τὸν Παπαδογιαννάκη, τὸν Παρθένιο Περίδη καὶ 1500 ἄνδρες ἐπίσης κηρύσουν τὴν ἐπανάστασιν στὴν Κίσσαμο.
Χατζημιχάλης Γιάνναρης στοὺς Λάκκους καὶ ὁ Γεώργιος Κορκίδης ἀκολουθοῦν ἀμέσως καὶ λίγο ἀργότερα, στὸ Σέλινο, ὁ Κωνσταντῖνος Κριάρης, ὁ Γεωργακάκης μὲ πολλοὺς ἀκόμη ὁπλαρχηγούς.
Ἔως τὸ τέλος τοῦ Ἰανουαρίου ἡ ἐλληνικὴ σημαία κυμάτιζε σὲ ὅλην τὴν Κρήτη.

Μετὰ τὴν ἀπόσυρσιν τῶν ἐνόπλων σωμάτων ἀπὸ τὴν Θεσσαλία, ἀλλὰ τὴν οὐσιαστικὴ στήριξιν Κουμουνδούρου πρὸς τοὺς ἐπαναστάτες, οἱ Κρῆτες ἀποφασίζουν νὰ ἀποστείλουν ἀντιπροσώπους τους στοὺς ἐκπροσώπους τῶν Μεγάλων Δυνάμεων μὲ διακήρυξιν, βάσει τῆς ὁποίας διέκοπταν τὶς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Πύλη, ἐνᾦ παραλλήλως ἀξίωναν Ἕνωσιν μὲ τὴν Ἑλλάδα.
Κι ἔνᾦ τὸ Κρητικὸ Ζήτημα ἔχει περάσει πλέον σὲ διπλωματικὸ ἐπίπεδον, στὶς 12 Φεβρουαρίου τοῦ 1878 ξεκινᾶ ἡ γενικὴ ἐξόρμησις τῶν Κρητῶν, μὲ 2.000 πολεμιστές, κατὰ τοῦ φρουρίου Ἰτζεδδὶν στὰ Χανιά, καθὼς καὶ τὴν πολιορκία τοῦ Γαλατᾶ, μὲ 1.000 πολεμιστές.
Ταὐτοχρόνως ἰσχυρὰ δύναμις Κρητῶν ἀπέκλειε τὴν πρωτεύουσα Βάμο τοῦ Ἀποκορώνου ἐνᾦ Κρῆτες πατοῦσαν τὸν πύργο τοῦ Ἀλικιανοῦ.

Συντόμως ὁ Βάμος, τὸ Φραγκοκάστελλον, ἡ Περαχώρα Σελίνου καὶ ἡ Νεάπολις τοῦ Λασιθίου περνοῦσαν στὰ χέρια τῶν ἐπαναστατῶν. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἱεράπετρα, τὸ Ἡράκλειον, τὸ Ῥέθυμνον, τὸ Καστέλι τῆς ἐπαρχίας Κισσάμου, τὴν Γραμβούσα, τὸ φρούριον Ἰτζεδδὶν καὶ τὴν Σπιναλόγκα, ἔως τὰ μέσα τοῦ Μαρτίου οἱ Κρῆτες ἤλεγχαν ὅλη τὴν νῆσο.
Τότε ἔφθασαν γιὰ τοὺς Τούρκους ἐνισχύσεις σοβαρές, ἀλλὰ ὄχι ἱκανὲς νὰ κάμψουν τὸ φρόνημα τῶν ἐπαναστατῶν.

Οἱ διαμεσολαβήσεις στὸ μεταξὺ τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Γαλλίας πρότειναν στὴν Πύλη ἀνακωχὴ καὶ παραχώρησιν προνομίων, ἀλλὰ στὴνπραγματικότητα ἀξίωναν ἀπὸ τοὺς Κρῆτες νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα, γιὰ νὰ τοὺς δοθῇ γενικὴ ἀμνηστία, κάτι ποὺ δὲν ἔγινε δεκτό, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ ἔνοπλος ἀγών.
Τὴν 1η Ἰουνίου (13 Ἰουνίου) τοῦ 1878 ἀνεκοινώθη ἡ σύστασις εὐρωπαϊκοῦ συνεδρίου, στὸ Βερολίνο, γιὰ τὴν ἐπανεξέτασιν τοῦ Κρητικοῦ ζητήματος, καθὼς καὶ τοῦ καθεστώτος τῶν ἄλλων ἑλληνικῶν περιοχῶν ποὺ κατεῖχαν Τοῦρκοι.
Στὸ συνέδριον αὐτὸ ἡ ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία εἶχε ἀνύπαρκτον ῥόλο, ἐφ΄ ὅσον τὴν κρατοῦσαν ἔξω ἀπὸ τὶς διαβουλεύσεις. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἡ προσάρτησις τῆς Θεσσαλίας ἦταν πλέον γεγονός.

συνθήκη τοῦ Βερολίνου ἔφησε πίσω της, γιὰ τὸν Ἑλληνισμό, καὶ εἰδικῶς γιὰ τὴν Κρήτη, μίαν νέαν σύμβασιν γιὰ τὶς ἐπαρχίες ποὺ διηκοῦντο ἀκόμη ἀπὸ τὸν σουλτάνο, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπογραφῇ στὶς 15 Ὀκτωβρίου τοῦ 1878 ἡ Σύμβασις τῆς Χαλέπας, ἀνοίγοντας ἕνα νέο κεφάλαιον γιὰ τὴν Μεγαλόνησο, ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε στὴν Ἕνωσιν.

Φιλονόη

Πληροφορίες ἀπὸ τὴν «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους», Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν.

Ἡ εἰκόνα ἀπὸ τὸν τόμο ΙΓ, τῆς «Ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους,  σελὶς 390.

 

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

10 Αὐγούστου 1920. Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν

Τὰ ἐδάφη ποὺ ἔχασε ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία στὴν Συνθήκη τῶν Σεβρῶν Ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν ...

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: