Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Φεβρουάριος / 25 Φεβρουαρίου / 25 Φεβρουαρίου 1826. Προσβάλλεται τὸ Βασιλάδι.

25 Φεβρουαρίου 1826. Προσβάλλεται τὸ Βασιλάδι.

26 Φεβρουαρίου 1826. Προσβάλλεται τὸ Βασιλάδι.

Τὸ Μεσολόγγι ὕψωσε τὴν σημαία τῆς ἐπαναστάσεως στὶς 24 Μαΐου τοῦ 1821.
Πρωτεργάτης ἦταν τότε ὁ Δημήτριος Μακρῆς, ἐνῷ ὁ Γεώργιος Βαρνακιώτης, ὁ φυσικὸς ἡγέτης, λόγῳ ἱστορίας, τῆς περιοχῆς, πολὺ γρήγορα, ἐφ΄ ὅσον ἠρνήθη ἀρχικῶς τὴν συμμετοχή του στὴν ἐπανάστασιν, στὴν συνέχεια συνεμάχησε μὲ τοὺς Τούρκους.
Οἱ τελευταῖοι, ἔντρομοι Τοῦρκοι τοῦ Μεσολογγίου, ἀνεχώρησαν πρὸς τὸ Ἀγρίνιον (Βραχώριον ἤ Ἑβραιοχώριον ἤ Βλαχώριον) στὶς 20 Μαΐου τοῦ 1821, ἐνᾦ ταὐτοχρόνως στὴν Πελοπόννησον οἱ μάχες κορυφώνοντο.
Ἄλλως τέ… Τὸ 1821 ἀκόμη ὁ Χουρσὴτ πασσᾶς τῆς Τριπόλεως εὑρίσκετο στὰ Ἰωάννινα, πολιορκώντας τὸν Ἀλῆ πασσᾶ καὶ λειτουργώντας ὡς μεγάλη ἀπειλὴ γιὰ ὅλην τὴν Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἤπειρο, μέν, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ὡς εὐκαιρία γιὰ νὰ ἀνακτηθοῦν τὰ ἐδάφη τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες.

Μετὰ ἀπὸ τὶς κινήσεις Μακρῆ οἱ Τοῦρκοι ἄρχισαν νὰ κυττοῦν πρὸς τὸ Μεσολόγγι, σοβαρά, ἀλλὰ ἐξακολουθοῦσε νὰ τοὺς κρατᾷ δεσμευμένους ἡ πολιορκία τῶν Ἰωαννίνων.
Ἡ κατάληψις ὅμως τῶν Ἰωαννίνων καὶ ὁ θάνατος τοῦ Ἀλῆ πασσᾶ (24 Ἰανουαρίου τοῦ 1822) τοὺς ἀπεδέσμευσε καὶ ξεκίνησε ἄμεσα ἡ συγκέντρωσις στρατευμάτων μὲ σκοπὸ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν οἱ ἐπαναστατικὲς ἑστίες.
Στὴν πραγματικότητα ὁ Ἀλῆ πασσᾶς «ξεπλήρωνε» μὲ τὸν ἐγκλεισμό του στὰ Ἰωάννινα δεκαετιῶν αἷμα Ἑλλήνων. Μόνον μετὰ τὴν πτῶσιν του τὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα ἐπεχείρησαν κατὰ τῆς Νοτίου Ἑλλάδος.

Ἡ μάχη τοῦ Πέτα (4 Ἰουλίου τοῦ 1822) καὶ ἡ συντριβὴ τῶν Ἑλλήνων σὲ αὐτήν, ὑπὸ τὴν «στρατιωτικὴ δεινότητα» τοῦ …«στρατάρχου» Μαυροκορδάτου, ὁδήγεισαι  τοὺς Τούρκους ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς ἡρωϊκῆς πόλεως στὶς 25 Ὀκτωβρίου τοῦ 1822, ξεκινώντας  τὴν Α΄ Πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου, ποὺ ἔληξε ἀδόξως στὶς 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1822, μετὰ τὴν ἀποτυχημένη ἐπιχείρησιν καταλήψεως, μὲ αἰφνιδιασμό, τὴν νύκτα τῆς 25ης Δεκεμβρίου, τῶν τειχῶν. Ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Τούρκων καὶ τῶν Ἀρβανιτῶν ἦτο ὁ Ὁμὲρ Βρυώνης.

Ἡ ἐπομένη ἀπειλὴ ποὺ ἐδέχθη τὸ Μεσολόγγι ἦταν ἡ πολιορκία τοῦ Αἰτωλικοῦ (ἤ Ἀνατολικοῦ), ἀπὸ τὶς 20 Σεπτεμβρίου τοῦ 1823 ἔως τὶς 30 Νοεμβρίου τοῦ 1823, ποὺ ὅμως δὲν ἐπέτρεψε στὰ ὀθωμανικὰ στρατεύματα νὰ ἀπειλήσουν τὴν πόλιν, ἐφ΄ ὅσον, μὲ τὴν συνδρομὴ τῶν Σουλιωτῶν, πολὺ γρήγορα διεκόπη ἡ ἀνεφοδιασμός τους. Τὸ Μεσολόγγι ἡρέμησε γιὰ κάποιο διάστημα,  ἄν καὶ διαρκῶς κατέφθαναν στὴν Ἑλλάδα νέα στρατεύματα, ποὺ ὅμως ἀδυνατοῦσαν νὰ ἐπιφέρουν τὴν ὁριστικὴ  καταστολὴ  τῶν ἐπανεστατημένων.

Κατόπιν τῶν πολλαπλῶν ἀποτυχιῶν της ἡ Πύλη ἀπεφάσισε νὰ συγκροτήσῃ μεγαλύτερο σὲ ὄγκο στράτευμα, μὲ στόχο τὴν συνολικὴ καταστολὴ τῶν ἑστιῶν ποὺ ἀπειλοῦσαν τὴν συνοχὴ τῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας.
Ἡ ἀποτυχία ἀνακαταλήψεως τοῦ Μεσολογγίου τὸ 1822  καὶ τὸ 1823 δὲν ἦταν κάτι μικρό, ἐφ΄ ὅσον, μαζὺ μὲ τὴν Πελοπόννησον, ποὺ εἶχε ἀπελευθερωθῆ, ἀπειλεῖτο πλέον ἡ συνολικὴ κατοχὴ τοῦ σουλτάνου στὴν περιοχή.
Ἡ συμμαχία τῆς πύλης μὲ τὸν Ἰμπραὴμ πασσᾶ τῆς Αἰγύπτου, ποὺ τοῦ προσέφερε τὴν Πελοπόννησον καὶ τὴν Κρήτη, ἐὰν θὰ ἐπετύγχανε νὰ καταστείλῃ τοὺς ἐπαναστᾶτες, ἐστάθη μία ἀπὸ τὶς μελανότερες στιγμὲς τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας, διότι ἤδη τὰ χρήματα τῶν δανείων τροφοδοτοῦσαν τοὺς ἐμφυλίους, ἀπειλώντας μὲ τὴν ἀπόλυτον καταστροφὴ ὅλην τὴν ἐπανάστασιν.
Οἱ στρατηγικοὶ ἐγκέφαλοι Ὀδυσσεὺς Ἀνδροῦτσος (δολοφονία στὶς 5 Ἰουνίου τοῦ 1825), Γεώργιος Καραϊσκάκης (διώξεις, συκοφαντίες καὶ ἀπειλὲς καθ’ ὅλην τὴν διάρκεια τοῦ 1824 καὶ τοῦ 1825, ἀπὸ τὴν συμμορία τοῦ Μαυροκορδάτου) καὶ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (πρώτη φυλάκισις στὶς 6 Φεβρουαρίου τοῦ 1825), εἶχαν ἀπομακρυνθῆ.
Στερεὰ Ἑλλὰς καὶ ἡ Πελοπόννησος ἦσαν ἔρμαια στὰ χέρια ἀτάκτων στρατιωτικῶν σωμάτων, ὑπὸ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ Κωλέττη, μὲ στόχο τὸν ἐκφοβισμὸ τῶν ἀγωνιστῶν καὶ τὴν καταστολὴ κάθε ἀντιδράσεως.

Σὲ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν στιγμὴ τὰ σουλτανικὰ στρατεύματα, ὑπὸ τὸν Κιουταχῆ Μεχμὲτ Ῥεσὶτ πασσᾶ, ἀποκλείουν γιὰ δευτέρα φορὰ τὸ Μεσολόγγι, στὶς 15 Ἀπριλίου τοῦ 1825.
Ὅμως ἤδη ἀπὸ τὶς 11 Φεβρουαρίου τοῦ 1825 ὁ Ἰμπραὴμ πασσᾶς, μὲ τὰ στρατεύματά του, ἀπεβιβάσθη στὴν Μεθώνη, ξεκινώντας τὶς ἐκκαθαρίσεις στὴν Πελοπόννησον. Ἔως τὸ πέρας τοῦ 1825 εἶχε, κατὰ κύριον λόγο, καταστείλη τὶς ἐπαναστατικὲς ἑστίες, εἶχε ἐπανακαταλάβη τὰ κυριότερα φρούρια καὶ διεβίβαζε τὰ στρατεύματά του στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα, γιὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸ ἔργον του. (26 Δεκεμβρίου τοῦ 1825)
Πρώτος σταθμός του τὸ Μεσολόγγι.

Μὲ τὴν ἄφιξιν τῶν στρατευμάτων τοῦ Ἰμπραὴμ πασσᾶ στὴν Αἰτωλοακαρνανία, ἔπιασαν δουλειὰ οἱ Γάλλοι κανονιοβολιστές του, μὲ ἀποτέλεσμα, ἐντὸς ὁλίγων ἡμερῶν τὸ Μεσολόγγι νὰ θεωρεῖται πλήρως ἀποκλεισμένο.

Στὶς ἀρχὲς τοῦ Φεβρουαρίου (τοῦ 1826) οἱ πολιορκητὲς ἔστησαν ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς ἡρωϊκῆς πόλεως ἑννέα μεγάλα κανόνια, τὶς μεγάλες μπομπάρδες, 12 ὀλμοβόλα καὶ τρία ὀμπούζια, ὅπως τὰ ἀναφέρουν τὰ «Ἑλληνικὰ Χρονικά» καὶ οἱ ἀγωνιστές. Τὰ κανονιοστάσια, ὅπως καὶ ἡ στόχευσις, ἦταν ὑποχρέωσις καὶ …ἔργο τῶν Γάλλων.
Τὴν νύκτα τῆς 11ης Φεβρουαρίου πρὸς 12ην Φεβρουαρίου τοῦ 1826 στήνονται ὅλα τὰ ὑπόλοιπα κανόνια καὶ ξεκινᾶ ὁ μεγάλος βομβαρδισμὸς τῆς πολιτείας καὶ στὶς 13 Φεβρουαρίου πλέον δὲν  μπορεῖ κάποιος νὰ σταθῇ μέσα στὸ Μεσολόγγιον. Οἱ πολιορκημένοι συγκροτοῦν μίαν ὁμάδα 250 πολεμιστῶν, τὴν «Βοήθεια», ὑπὸ τὸν Κίτσο Τζαβέλλα, ποὺ ἔργο τους ἔχουν νὰ σπεύδουν ἄμεσα ὅπου δημιουργεῖται ῥῆγμα στὴν ὀχύρωσιν ἤ ὅπου ὑπῆρχε ἀνάγκη.

15 Φεβρουαρίου 1826. Ξεκινᾶ ἡ ἰσοπέδωσις τοῦ Μεσολογγίου.

Παραλλήλως, ἄν καὶ στὰ τέλη τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1826 ἡ ἡνωμένος Ἑλληνικὸς στόλος, ὑπὸ τὸν Ἀνδρέα Βῶκο Μιαούλη, ἐπέτυχε νὰ σπάσῃ τὸν κλοιὸ τοῦ αἰγυπτιακοῦ στόλου, ἐν τούτοις, ἐφ΄ ὅσον παρέμεναν ἐντὸς τῆς πόλεως τὰ γυναικόπαιδα, ὁ κίνδυνος τῶν πολιορκημένων πολλαπλασιάζετο.
Οἱ ἄμαχοι δὲν ἀπεμακρύνθησαν καὶ οἱ ἀνάγκες σὲ τρόφιμα ὁδήγησαν πολὺ γρήγορα στὴν πείνα τοὺς ἐγκλείστους.

Μετὰ τὸν τελευταῖο ἀνεφοδιασμὸ ὅμως ὁ Ἰμπραὴμ ἀπέκλεισε πλήρως καὶ διὰ τῆς θαλάσσης τὸ Μεσολόγγι, ἐξακολουθώντας τὸν ἀκατάπαυστον βομβαρδισμό.
Τὸ Βασιλάδι, ἡ μικρὴ νῆσος – ἀνάχωμα πρὸ τοῦ Μεσολογγίου, ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες προησπίζεταο ἀπὸ ὀγδόντα ὁπλοφόρους, ὑπὸ τὸν Σπῦρο Πεταλούδη καὶ δεκαπέντε πυροβολητὲς ὑπὸ τὸν Ἀναστάσιο Παπαλουκᾶ.
(Κατὰ Κασομούλη οἱ ὑπερασπιστές της ἦσαν μόλις 18-19 ἄνδρες καὶ πὼς οἱ ὑπόλοιποι δὲν ἦσαν πολεμιστὲς ἀλλὰ ναῦτες ἀπὸ ἐμπορικὰ καΐκια.)

Στὶς 24 Φεβρουαρίου προσεκλήθη ὁ Πεταλούδης ἀπὸ τοὺς ἐπὶ κεφαλῆς ὁπλαρχηγοὺς τοῦ Μεσολογγίου γιὰ νὰ συσκεφθοῦν καὶ νὰ ἀποφασίσουν ποιὰ θὰ εἶναι ἡ ἄμυνα τῆς νήσου καὶ πόσες ἐνισχύσεις χρειάζετο.
Ὁ Πεταλούδης ἀπήντησε: «Μακάρι νὰ μποροῦσε τὸ Μεσολόγγι νὰ κρατήσῃ ὅπως τὸ Βασιλάδι… Πολεμοφόδια μόνον νὰ μοῦ στείλετε καὶ μείνετε ἥσυχοι γιὰ ἐκεῖ…», καθησυχάζοντας τοὺς συμπολεμιστές του.
(Ὁ Κασομούλης ἀναφέρει γιὰ τὸ περιστατικόν: «Ἦτον τρευλὸς φυσικά, ἤ μᾶλλον φαφλατᾶς. Μ’ ἔκαμεν τόσην ἐντύπωσιν ἐκείνη ἡ κατηραμένη ἀσυλλογιστία του, ὥστε καὶ σήμερον στέκει εἰς τὴν ἀκοήν μου τὰ …μπάρδ, πλιάφ, πλιοῦ, φάφ, πὰφ τὰ ὁποῖα ἠκούγοντο ἀπὸ τὸ στόμα του.»)

Τὴν νύκτα τῆς 25ης Φεβρουαρίου τοῦ 1826, μὲ ἑβδομήντα πέντε μικρὰ καὶ μεγάλα πλοιάρια, εἰδικῶς κατασκευασμένα γιὰ τὴν λιμνοθάλασσα, στὰ ὁποία ἐπέβαιναν ἀπὸ 30 στρατιῶτες, ποὺ ἐστάθμευαν στὴν Ἄσπρην Ἁλυκὴ, μετεκινήθησαν πρὸς τὸ Βασιλάδι κι εὑρέθησαν πρὸ τῆς νήσου. Τὰ ὁδηγοῦσε ἕνα ἀτμοκίνητον, ποὺ τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔσερνε σὲ σειρά.
Λίγο πιὸ ἔξω, στὴν Τουρλίδα, ἀνέμεναν εἴκοσι πολεμικὰ πλοῖα, τῶν ὁποίων ἐπίσης οἱ λέμβοι πηγαινοέρχοντο, μεταφέροντας στρατεύματα.
Τὰ στρατεύματα αὐτά, ποὺ μὲ τὸ ξημέρωμα τῆς 26ης Φεβρουαρίου, εἶχαν περικυκλώση τὴν νησίδα, μαζύ τους ἔφεραν καὶ πέντε σχεδίες μὲ βομβοβόλους, καθὼς ἐπίσης κι ἐπάνω στὸ κάθε πλοιάριο ἦταν τοὐλάχιστον ἕνα μικρὸ κανόνι.
Ταὐτοχρόνως ἔπλευσαν ὀκτὼ λέμβοι τοῦ στόλου, μὲ ἕνα βομβοβόλον ἑκάστη καὶ ἄφθονα στρατεύματα.
Ἐπὶ κεφαλῆς τους ὁ Χουσεΐν μπέης τῆς Γαστούνης.
Στὶς 9 τὸ πρωΐ ξεκίνησε ἡ ἐπίθεσις.

Οἱ ὑπερασπιστὲς τῆς νήσου ἠρνήθησαν τὶς συνθῆκες παραδόσεως, ποὺ τοὺς ἐπρότεινε ὁ Χουσεΐν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ βρεθοῦν ἀσφυκτικῶς περικυκλωμένοι.
Στὴν ἀρχὴ πλησίασαν οἱ πέντε σχεδίες μὲ τὶς λάντζες, ποὺν ἦσαν ἐφοδιασμένες μὲ τὰ μικρὰ κανόνια, ἐνᾦ οἱ λέμβοι σιγὰ σιγὰ ἄδειαζαν διαρκῶς στὰ ῥηχὰ στράτευμα.
Ἔως τὸ μεσημέρι τὸ Βασιλάδι ἐβάλετο μανιωδῶς.

Τὴν πρώτη ἐπίθεσιν τὴν ἀντιμετώπισαν οἱ ὑπερασπιστὲς τοῦ Βασιλαδίου ἐπιτυχῶς.
Τὸ ἴδιο ἐπανελήφθη καὶ γιὰ τὶς ἐπόμενες δύο ἐπιθέσεις.
Ὅμως μετὰ τὴν τρίτη ἐπίθεσιν ἐβλήθη κάποιο βαρέλι μὲ μπαροῦτι ἐξεῤῥάγη, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ σκοτωθοῦν οἱ ἑννέα πυροβολητές. Ἡ ἐπίθεσις ποὺ ἠκολούθησε ἀμέσως μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἔκρηξιν, ἦτο τόσο σφοδρή, ποὺ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταληφθῇ τὸ Βασιλάδι σχεδὸν ἀμέσως. Ὁ Πεταλούδης, μὲ τὴν οἰκογένειά του, συνελήφθησαν καὶ μόλις ποὺ κατάφεραν, κολυμπώντας, νὰ διαφύγουν δεκαπέντε πολεμιστές.
Ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐσφάγησαν.

Στὶς 26 Φεβρουαρίου τοῦ 1826 τὸ Βασιλάδι περνοῦσε στὰ χέρια τῶν Αἰγυπτίων.
Μεταξὺ τῶν νεκρῶν καὶ ὁ Σπῦρος Ῥαζῆς, ὁ Ἀσημάκης Ζορμπᾶς καὶ ὁ Ἰταλὸς φιλέλλην  Γιακουμότσι.

Στὶς 27 Φεβρουαρίου, μετὰ τὴν ἅλωσιν τοῦ Βασιλαδίου, ἐστάλη ἀπὸ τοὺς ὑπερασπιστὲς τοῦ Αἰτωλικοῦ ἐπιστολὴ πρὸς τὴν κυβέρνησιν, ζητώντας ἀπεγνωσμένα βοήθεια.
Τὸ Μεσολόγγι πλέον ἦτο ἀπολύτως περικυκλωμένον καὶ ψυχοῤῥαγοῦσε…
Σὲ λίγες ἑβδομάδες θὰ ὁλοκληρώνετο ἡ καταστροφή!

Φιλονόη

Πληροφορίες ἀπό:

«Ἀπομνημονεύματα τῆς Δευτέρας Πολιορκίας τοῦ Μεσολογγίου» Σπυρομίλιος
«Ἐνθυμήματα Στρατιωτικά», Νικόλαος Κασομούλης
«Ἡ Ἐπανάστασις τοῦ ’21», Φωτιάδης Δημήτριος
«Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάστασις», Κόκκινος Διονύσιος

ἡ εἰκόνα ἀπὸ τὸν ΙΙΙ τόμο τοῦ Διονυσίου Κοκκίνου

 

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

17 Ἰουλίου 1203. Ἡ ἅλωσις πρὸ τῆς πρώτης ἁλώσεως

Ἡ πρώτη ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους ἐπραγματοποιήθη στὶς 12 Ἀπριλίου τοῦ 1204, ἐνᾦ ἡ ...

Αρέσει σε %d bloggers: