Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Μάρτιος / 15 Μαρτίου / 15 Μαρτίου 1905. Ἡ Διακήρυξις τῆς Ἑνώσεως.

15 Μαρτίου 1905. Ἡ Διακήρυξις τῆς Ἑνώσεως.

15 Μαρτίου 1905. Ἡ Διακήρυξις τῆς Ἑνώσεως.Ἡ Ἕνωσις τῆς Κρήτης μὲ τὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα ἦταν ἕνα πάγιον αἴτημα τῶν Κρητῶν.
Ἀπὸ ἀρχῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπαναστάσες τοῦ 1821 οἱ Κρῆτες οὐδέποτε ἔπαυσαν τοὺς ἀγῶνες, τὶς ἐπαναστάσεις καὶ τὶς θυσίες. Ἡ ἐναλλαγὴ δὲ τῶν δυναστῶν τους ἦταν τόσο καταπιεστική, ποὺ τελικῶς, ἀκόμη κι ἐὰν δὲν συμφωνοῦσαν οἱ Μεγάλες Δυνάμεις τῆς ἐποχῆς, οἱ Κρῆτες θὰ ἀντιδροῦσαν.
Καὶ φυσικά, καθ’ ὅλην τὴν διάρκεια αὐτῶν τῶν ἀγώνων, οἱ Κρῆτες οὐδέποτε ἔπαυσαν νὰ θεωροῦν τὴν κάθε τους ἐπανάστασιν ὡς συνέχεια τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821.

Ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὴν συνθήκη τῆς Χαλέπας, τὸ 1878, ποὺ προέβλεπε μεγάλες αὐτονομίες γιὰ τοὺς Κρῆτες, σταδιακῶς ἡ Ἡγεμονία, ὑπὸ τὴν ἐποπτεία τοῦ σουλτάνου, μὴ ἀνήκουσα ὅμως ἐπισήμως στὴν ὀθωμανικὴ αὐτοκρατορία, προσέδιδε στοὺς Κρῆτες ἐλπίδες γιὰ τὴν ποθουμένη Ἕνωσιν.
Στὶς 3 Νοεμβρίου τοῦ 1899 οἱ Τοῦρκοι ἀνεχώρησαν ἀπὸ τὴν Κρήτη ὁριστικῶς, ἀφήνοντας τὴν διακυβέρνησίν της στοὺς Κρῆτες, ἐπισήμως, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα στὶς Μεγάλες Δυνάμεις τῆς ἐποχῆς, ποὺ λειτουργοῦσαν ὡς ἐπόπτες.
Ἀγγλία, Γαλλία καὶ Ἰταλία (ἡ Γερμανία καὶ ἡ Αὐστρία ἀπέσυραν τὶς δυνάμεις τους ἀπὸ τὴν νῆσο, καθὼς καὶ ἡ Ῥωσσία δὲν ἔλαβε μέρο στὶς ζῶνες ἐλέγχου, ἄν καὶ συμμετεῖχε στὶς διαβουλεύσεις καὶ στὶς πιέσεις πρὸς τὸν σουλτᾶνο) ἀνέλαβαν ζῶνες ἐπιτηρήσεως στὴν Μεγαλόνησο, μὲ δικές τους φρουρές, ἀναμένοντας τὸν Ἡγεμόνα, πρίγκιπα Γεώργιο.
Ὁ Γεώργιος ἦτο ὑποχρεωμένος, ἀπὸ τὶς συνθῆκες, νὰ ἀναγνωρίσῃ ὑψηλὴ ἐπικυριαρχία στὴν ὀθωμανικὴ αὐτοκρατορία, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν εἰρήνευσιν, νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ νὰ δεσμευθῇ γιὰ τὴν ἀποπληρωμὴ δανείου (4.000.000 φράγκα), ποὺ ἔλαβαν οἱ ἐπαναστᾶτες ἀπὸ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις καὶ νὰ ἐγγυηθῇ τὴν διενέργεια ἐκλογῶν, ὑπὸ τὸ πρίσμα τῆς συνταγματικῆς Ἡγεμονίας του.
Ἡ ἐπιτροπὴ ποὺ ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τῆς νήσου ἔως τῆς ἀφίξεως τοῦ Γεωργίου ἀπετελεῖτο ἀπὸ τὸν πρόεδρο καὶ μέλη τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο,  τὸν Ἐμμανουὴλ Ζαχαράκη, τὸν Ἀντώνιον Χατζηδάκη, τὸν Νικόλαο Γιαμαλάκη καὶ τὸν Γεώργιο Μηλωνογιαννάκη.

Ὁ πρίγκηψ Γεώργιος ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν τῆς νήσου, γιὰ τρία ἔτη, στὶς 9 Δεκεμβρίου τοῦ 1889, ἀλλὰ ἡ παρουσία του στὴν Κρήτη δὲν ὑπεχρέωσε τὶς Μεγάλες Δυνάμεις νὰ ἀποποιηθοῦν τῆς …εὐθύνης τους, γιὰ τὴν προστασία τῆς Κρήτης.
Ἀντιθέτως μάλιστα παρέμεναν κάπου ἐκεῖ γύρω γιὰ νὰ …διασφαλίζουν τὴν τάξιν.

Οἱ μεγάλες συγκρούσεις τῆς παρατάξεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου μὲ τὴν παράταξιν τοῦ Γεωργίου, μὲ θέμα (ἐπισήμως) τὴν Ἕνωσιν, ἐπέφεραν τὴν ὁριστικὴ ῥῆξιν μεταξύ των, τὸν Μάρτιο τοῦ 1901.
Ὁ Γεώργιος προσπαθοῦσε νὰ πείσῃ τὶς Μεγάλες Δυνάμεις γιὰ τὴν ὁμαλὴ πορεία πρὸς τὴν Ἕνωσιν, κάτι ποὺ μόνον ἡ Ῥωσσία ὑπεστήριξε μὲ ὑπόμνημά της, ἀλλὰ στὶς 25 Φεβρουρίου τοῦ 1901 οἱ λοιπὲς δυνάμεις, Ἀγγλία, Γαλλία καὶ Ἰταλία, διετύπωσαν τὴν ἀρνητική τους θέσιν γιὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἑνώσεως.
Ὁ ὁ Βενιζέλος δὲ θεωροῦσε πὼς σταδιακῶς, ὡς μικρὸν ἔθνος, παραμένοντας στὴν σφαίρα ἐπιῤῥοῆς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, θὰ μπορούσαμε νὰ ἀποσπάσουμε, ὑποστηρίζοντας πάντα τὰ συμφέροντά τους, ὀφέλη.
(Σημαντικὴ λεπτομέρεια. Ἄν καὶ ἡ Γαλλία ἐπισήμως ἠρνήθη στὸν Γεώργιο τὴν Ἀνεξαρτησία καὶ τελικῶς τὴν Ἕνωσιν, ὁ Γάλλος πρόξενος στὰ Χανιά, ὁ Paul Blanc, ὑπεστήριζε ἐνθέρμως τὸν Βενιζέλο καὶ τὶς ἰδέες του κατὰ τοῦ Γεωργίου!)

Ἐπισήμως καὶ ὁ Γεώργιος καὶ ὁ Βενιζέλος στόχο τους εἶχαν τὴν Ἕνωσιν.
Ὁ μὲν Βενιζέλος μέσα ἀπὸ μικρὰ τοπικὰ βήματα, ὁ δὲ Γεώργιος μέσα ἀπὸ διεθνεῖς διαβουλεύσεις.
Ὁ μὲν Βενιζέλος εἰσηγῆτο τὴν παύσιν τῆς Ἡγεμονίας (καὶ τοῦ Γεωργίου) καὶ τὴν ἀνάληψιν τῆς διακυβερνήσεως τῆς νήσου ἀπὸ συνταγματικὴ βουλή, γιὰ νὰ ἀποκτηθῇ ἡ πλήρης αὐτονομία, ὁ δὲ Γεώργιος τὸν θεωροῦσε ἁπλῶς …παράλογον!!!
Ὁ μὲν Βενιζέλος ἐπέβλεπε στὴν λαϊκὴ ὑποστήριξιν γιὰ τὴν αὐτονομία (γραμμὴ τῶν Ἄγγλων) καὶ κατόπιν, ἐφ΄ ὅσον θὰ ὑπῆρχε λαϊκὴ ὑποστήριξις, γιὰ τὴνἝνωσιν, ὁ δὲ Γεώργιος ἀπέβλεπε στὴν οὐσιαστικὴ ἕνωσιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ σταδιακῶς στὴν πίεση διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ, ἐφ΄ ὅσον θὰ παρουσιάζετο ἕνα κοινὸ μέτωπον τῶν Κρητῶν διεθνῶς.

Ἡ σύγκρουσις ἦταν ἀναπόφευκτος καὶ ὁ Βενιζέλος, μὲ τὴν ἄρνησιν τοῦ Γεωργίου, παγίωσε τὴν ἀντιπολιτευτική του θέσιν. Ἂν καὶ ἐδήλωσε ἀρχικῶς τὴν ἀπομάκρυνσίν του ἀπὸ τὴν πολιτική, τὴν ἐπομένη ἡμέρα ὁ ἀθηναϊκὸς τύπος ἀνεφέρετο σὲ «κίνημα ἀνατροπῆς τῆς ἁρμοστείας».
Πράγματι, δὲν συνέβη αὐτὸ τὸ 1901, ἀλλὰ λίγο μετά, μὲ τὴν ἐπανάστασιν τῆς  Θερίσσου στὶς 10 Μαρτίου τοῦ 1905. Ἡ ἐξαγγελία τῆς 26ης Φεβρουαρίου τοῦ 1905 ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτες ἀνεφέρετο σὲ Ἕνωσιν.
Ἡ σύγκρουσις Γεωργίου Βενιζέλου ἔφθανε στὸ ἀποκορύφωμά της καὶ στὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Γεωργίου.

Γιὰ τὴν καταστολὴ τῆς ἐπαναστάσεως τῆς Θερίσσου ἐζητήθη ἀπὸ τὸν Γεώργιο ἐκ νέου ἡ παρέμβασις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀνάληψιν ἀπὸ μέρους τους τοῦ …δικαιώματος τῆς «ἐπιβολῆς τῆς τάξεως καὶ τοῦ νόμου»  καὶ τῆς (ἐπισήμου) μετατροπῆς τοῦ Γεωργίου σὲ …διακοσμητικὸν στοιχεῖον.
Κατάστασις ποὺ τὸν ὡδήγησε σὲ παραίτησιν καὶ σὲ ἀντικατάστασίν του στὶς 18 Σεπτεμβρίου τοῦ 1905 ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Ζαΐμη.

Μετὰ τὸ κίνημα τῆς Θερίσσου οἱ Κρῆτες πολιτικοί, ποὺ συμμετεῖχαν διεκήρυξαν τὴν Ἕνωσιν μὲ τὴν Ἑλλάδα, στὶς 15 Μαρτίου τοῦ 1905. Στὴν παγκρήτιον αὐτὴν συνέλευσιν  τῆς Θερίσσου κατηγγέλθη τὸ ἀπολυταρχικὸν καθεστὼς διοικήσεως τοῦ Γεωργίου.
Ἡ μοίρα τοῦ Γεωργίου ἦτο προδιαγεγραμμένη.
Ἡ Ἕνωσις τῆς Κρήτης μὲ τὴν Ἑλλάδα, τὴν 1η Δεκεμβρίου τοῦ 1913, ἐπραγματοποιήθη τελικῶς μετὰ τὴν συμμετοχή μας σὲ τρεῖς πολέμους (τὸν Α’ Βαλκανικὸ Πόλεμο, τὸν Β΄ Βαλκανικὸ Πόλεμο καὶ τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) καὶ μάλιστα κατόπιν τοῦ μεγάλου ἐκβιασμοῦ ποὺ ὑπέστημεν, ὡς χώρα, διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ Πειραιῶς, τῆς λεηλασίας τῶν τροφίμων μας ἀπὸ τὸν κάμπο τῆς Θεσσαλίας, τὴν κατάληψιν τῶν Ἰωαννίνων καὶ τὴν ἀναγνώρισιν κράτους, τῆς (ἀνυπάρκτου ἔως τότε) Ἀλβανίας, ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου ἀπὸ τοὺς Γάλλους, τοῦ λιμοῦ, καθὼς ἐπίσης καὶ τῆς ἐκπτώσεως τοῦ Κωνσταντίνου, διὰ τῆς μεθόδου τοῦ …ἐξαναγκασμοῦ.
Τὸ δὲ «κίνημα τῆς Θεσσαλονίκης», ποὺ ἐκβιαστικῶς μᾶς ἐπεβλήθη ὡς …νόμιμος κυβέρνησις, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα κατέλυε τὴν νόμιμον κυβέρνησιν, μᾶς ἐπεβλήθη διὰ τοῦ «ἐθνάρχου» Βενιζέλου καὶ μὲ τὴν ἀμέριστον ὑποστήριξιν τῶν φίλων του Ἄγγλων.
Ταὐτοχρόνως χάναμε ὁριστικῶς τὴν Βόρειο Ἤπειρο καὶ μπαίναμε στὴν περιπέτεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ποὺ ἐπίσης ὁ Βενιζέλος μᾶς ἔβαζε.
Ἐνδιαμέσως, πάλι ὁ Βενιζέλος, ἀπηγόρευσε τὴν εἴσοδον ἐκλεγμένων Κρητῶν βουλευτῶν, στὶς 19 Μαΐου τοῦ 1912, ὅταν διέταξε νὰ ἐμποδισθοῦν ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους (μὲ τὸν ἀγγλικὸ στόλο παρεμποδίζετο ἡ ἀναχώρησις Κρητῶν) οἱ Κρῆτες νὰ ἀναχωρίσουν ἀπὸ τὴν Μεγαλόνησο, ἀλλὰ καὶ μετά, μὲ δυνάμεις τῆς χωροφυλακῆς, παρεμπόδισε βιαίως τὴν εἴσοδόν τους στὴν βουλή.
15 Μαρτίου 1905. Ἡ Διακήρυξις τῆς Ἑνώσεως.2

Φιλονόη

Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, τόμος ΙΔ, Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν
Πολιτικὴ Ἱστορία τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος, Σπυρίδωνος Μαρκεζίνου

εἰκόνα

καὶ εἰκόνα

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

17 Ἰουλίου 1203. Ἡ ἅλωσις πρὸ τῆς πρώτης ἁλώσεως

Ἡ πρώτη ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους ἐπραγματοποιήθη στὶς 12 Ἀπριλίου τοῦ 1204, ἐνᾦ ἡ ...

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: