Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Ἰούλιος / 13 Ἰουλίου / 13 Ἰουλίου 1913. Πρώτη ἀπελευθέρωσις τῆς Ξάνθης

13 Ἰουλίου 1913. Πρώτη ἀπελευθέρωσις τῆς Ξάνθης

Ἡ ἔναρξις τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων ἐπισήμως τοποθετεῖται στὶς 4 Ὀκτωβρίου τοῦ 1912, μὲ τὴν σχεδὸν ταὐτόχρονο κήρυξιν τοῦ πολέμου κατὰ τῆς Τουρκίας ἀπὸ τὸ Μαυροβούνιον (25 Σεπτεμβρίου τοῦ 1912), τὴν Σερβία, τὴν Βουλγαρία καὶ τὴν Ἑλλάδα.

Στὶς 5 Ὀκτωβρίου τοῦ 1912 ἡ ἀποβίβασις ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν σωμάτων στὴν Ἱερισσὸ τῆς Χαλκιδικῆς, ἐνᾦ στὶς 6 Ὀκτωβρίου τοῦ 1912 ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἐλασσῶνος, ὑπὸ τὴν Ἀρχιστρατηγία τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου, ἦσαν οἱ πρῶτες, ἐπίσημες, πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις, ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλλάδος, κατὰ τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, δίδοντας, γιὰ τοὺς Ἕλληνες, τὸ σύνθημα ἐνάρξεως τοῦ Α΄ Βαλκανικοῦ Πολέμου.

Βαλκανικὴ Συμμαχία ποὺ εἶχε προηγηθῇ, μεταξὺ Ἑλλάδος – Σερβίας – Μαυροβουνίου Βουλγαρίας, ποὺ διμερῶς ὑπεγράφη ἀπὸ τὶς ἐμπλεκόμενες χῶρες, ἔκρυβε πολλοὺς δυσμενεῖς ὅρους γιὰ τὴν χώρα μας, ποὺ ὅμως ἀπεφεύχθη ἡ ἐφαρμογή τους.

Ἡ -κυριολεκτικῶς- προέλασις τῶν Ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν Δυνάμεων ἀπὸ τὸν Νότο, μὲ τὴν παράλληλο προέλασιν ἀπὸ τὸν Βοῤῥά, τῶν Σερβικῶν καὶ τῶν Βουλγαρικῶν Δυνάμεων, ὑπεχρέωσαν τοὺς Τούρκους σὲ ὁριστικὴ ἀποχώρησιν ἀπὸ τὰ ἐδάφη τῆς Θεσσαλίας, τῆς Μακεδονίας, τῆς Ἠπείρου, καθὼς ἐπίσης καὶ τῶν περιοχῶν τῆς Σερβίας, τοῦ Μαυροβουνίου καὶ τῆς Θράκης (Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς).

Ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν τουρκοκρατουμένων περιοχῶν σταδιακῶς ὅμως, ἔφερνε τοὺς τύποις συμμάχους σιγὰ σιγὰ στὸ σημεῖον ἐκεῖνον ποὺ θὰ ἔπρεπε ἢ νὰ συμφωνήσουν μεταξύ τους γιὰ ἰδιοτύπους διαμοιρασμοὺς ἐδαφῶν, ποὺ κατὰ κύριον λόγο θὰ ἐπέτρεπαν στὴν Βουλγαρία νὰ ὁρίσῃ τὸ ποῦ θὰ ἔφθαναν τὰ σύνορά της, ἀποσυρόμενοι ἀπὸ τὶς ὅποιες -δίκαιες ἢ ἄδικες- ἐθνικὲς ἀπαιτήσεις τους, ἤ θὰ ἐνεπλέκοντο σὲ νέον πόλεμο μεταξύ τους πιά, μὲ κύριον ἀντίπαλόν τους πλέον τὴν Βουλγαρία.

Πρὸς τοῦτον στὶς 19 Μαΐου τοῦ 1913 ὑπεγράφη ἡ Ἑλληνοσερβικὴ Συμμαχία, ποὺ ἐπισήμως πλέον, θεωροῦσε ἐχθρικὴ τὴν Βουλγαρία καὶ ἐνέπλεκε τὶς δύο αὐτὲς χῶρες σὲ νέες πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις, κατὰ τῆς πρώην συμμάχου τους.
Ἀμέσως οὐσιαστικῶς σηματοδοτεῖτο ἡ ἔναρξις τοῦ Β’ Βαλκανικοῦ Πολέμου, ποὺ ᾡδήγησε, μέσα ἀπὸ πολλὲς αἱματηρὲς μάχες, στὴν ἀπελευθέρωσιν ἑλληνικῶν ἐδαφῶν τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης, ἀλλά, ἔως καὶ τὸ πέρας τοῦ Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἀπελευθερωθέντα ἑλληνικὰ ἐδάφη κατέληξαν νὰ παραμείνουν στὴν κρίσιν καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν συμμάχων μας.

Οἱ Σέρβοι, μετὰ τὴν κατάληψιν συγκεκριμένων ἐδαφῶν, ποὺ ἐκάλυπτον τοὺς ἀρχικούς τους στόχους, δίχως νὰ συνθηκολογήσουν, στὴν πραγματικότητα ἀπεχώρησαν ἐκ τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Α΄ Βαλκανικοῦ Πολέμου καί, ἐν συνεχείᾳ, ἁπλῶς, μὲ τὴν μικρᾶς διαρκείας συμμετοχή τους στὶς ἐπιχειρήσεις τοῦ Β΄ Βαλκανικοῦ Πολέμου, ἐπέτυχαν ὁριστικῶς τὴν νέα συνοριακή τους γραμμή, ἐπιβάλλοντάς την πλέον, διὰ τῆς βίας, καὶ στοὺς Βουλγάρους.

Κι ἐνᾦ οἱ βουλγαρο-σερβικὲς συγκρούσεις σταδιακῶς ἔσβηναν, ἡ ἐπέλασις τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων, ἀπὸ τὶς 7 Ἰουλίου τοῦ 1913 ἐντὸς τῶν Στενῶν τῆς Κρέσνης, ᾡριστικοποιοῦσε τὴν Ἑλληνικὴ Νίκη.
Μία Νίκη πού, καθ’ ὅλην τὴν διάρκεια τῶν ἑλληνοβουλγαρικῶν συγκρούσεων, χαρακτηρίζετο ἀπὸ πολύ αἷμα, ποὺ προήρχετο, σὲ μεγάλον βαθμό, ἀπὸ τὶς ἀμέτρητες σφαγὲς Ἑλλήνων ἀμάχων, ποὺ ἔπεσαν θύματα τῆς ἐκδικητικότητος τῶν Βουλγάρων.
Θύματα ποὺ κυρίως (ἀλλὰ ὄχι μόνον) καθ’ ὅλην τὴν διάρκεια τῆς βουλγαρικῆς κατοχῆς, μὰ μὲ κορύφωσιν τὶς ἡμέρες ὑποχωρήσεως τῶν Βουλγάρων, ἢ ἐσύροντο μαζύ τους, πρὸς ἐξόντωσίν τους σὲ βουλγαρικὰ ἐδάφη, ἢ ὑπέστησαν ἐπὶ τόπου ἀπανθρώπου εἴδους γενοκτονίες.
Οἱ Βούλγαροι, εἶτε προσπαθώντας νὰ ἐκβουλγαρίσουν τὶς ἀμιγῶς αὐτὲς ἑλληνικὲς περιοχές, εἴτε σκέτο νὰ ἐκδικηθοῦν γιὰ τὶς ἀπανωτὲς ἧττες τους, κατέστρεφαν πόλεις, χωριὰ καὶ ὕπαιθρο, λεηλατώντας καὶ σφάζοντας ὁποιονδήποτε ἢ ὁ,τιδήποτε εὑρίσκετο στὸν δρόμο τους. Οἱ θηριωδίες αὐτὲς μάλιστα ξεπερνοῦν σὲ ἀγριότητα καὶ βαναυσότητα ἀκόμη καὶ τὶς ὀθωμανικὲς ἐκκαθαρίσεις.

Ἡ  ἀποχώρησις τοῦ βουλγαρικοῦ στρατοῦ πλέον ἦταν δεδομένη.
Στὶς 6:00 π.μ. τῆς 13ης Ἰουλίου τοῦ 1913, μαζὺ μὲ τὶς οἰκογένειές τους, οἱ Βούλγαροι ἀπεσύροντο καὶ ἀπὸ τὴν Ξάνθη, πυρπολώντας ἀκόμη καὶ τὶς φυλακές, ἐνᾦ στὶς 5:30 μ.μ. ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς εἰσήρχετο σὲ μίαν πανηγυρίζουσα Ἑλληνικὴ πόλιν.

Φιλονόη

Πληροφορίες ἀπὸ ἐφημερίδα Ἐμπρός, ἀρχεῖα ΓΕΣ.

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

4 Ἰουλίου 1822. Ἡ θυσία τοῦ Κυριακούλη Μαυρομιχάλη.

Μαζὺ μὲ τὸν στρατάρχη Μαυροκορδᾶτο ἐξεστράτευσε κι ὁ Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, ὁ θριαμβεύσας στὸ Βαλτέτσι, ἕνας ...

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: