Ἀρχικὴ σελίς / ἱστορία / Ἰούλιος / 17 Ἰουλίου / 17 Ἰουλίου 1203. Ἡ ἅλωσις πρὸ τῆς πρώτης ἁλώσεως

17 Ἰουλίου 1203. Ἡ ἅλωσις πρὸ τῆς πρώτης ἁλώσεως

Ἡ πρώτη ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους ἐπραγματοποιήθη στὶς 12 Ἀπριλίου τοῦ 1204, ἐνᾦ ἡ πρώτη γνωστὴ πολιορκία της, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἀθέτησιν τῶν ὅρων τῆς συμφωνίας, μεταξὺ τοῦ ἀποκαταστηθέντος ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους, στὸν θρόνο, αὐτοκράτορος Ἀλεξίου Δ’ Ἀγγέλου Κομνηνοῦ καὶ τῶν Σταυροφόρων, ξεκίνησε στὶς 9 Ἀπριλίου τοῦ 1204.
Πίσω ὅμως ἀπὸ αὐτὰ τὰ γεγονότα πολλὰ ἄλλα, παρασκηνιακά, γνωστὰ καὶ ἄγνωστα, ἔλαβανχώρα.

Ὁ τότε σφετεριστὴς τοῦ θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἀλέξιος Γ΄ Ἄγγελος Κομνηνός, ποὺ ἐξετόπισε (τυφλώνοντας καὶ φυλακίζοντας στὴν συνέχεια) τὸν νόμιμο αὐτοκράτορα καὶ ἀδελφό του Ἰσαάκιο Β’ Ἄγγελο-Κομνηνό, εἶχε ἐπιτύχῃ νὰ δομηθοῦν ἀρκετὰ καλὲς σχέσεις μὲ τὴν Δυτικὴ Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἰδίως μὲ τὸν πάπα Ἰννοκέντιο, ἐπ’ ἀφορμῆς τῆς ἐπανενώσεως τῶν ἐκκλησιῶν, ποὺ λόγῳ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σκίσματο τοῦ 1054, παρέμεναν ἀπομεμακρυσμένες. Ἐν τούτοις, γιὰ λόγους -μᾶλλον- ἀνικανότητός του, ὁ στρατός, καθὼς καὶ τὰ σύνορα τῆς αὐτοκρατορίας, διαρκῶς ἀπομειοῦντο σὲ ἰσχὺ καὶ σὲ ἔκτασιν, ἀνιστοίχως, ἐνᾦ ἡ κατασπατάλησις τῶν Δημοσίων Ταμείων γιὰ προσωπικές του ἀπολαύσεις παρέμειναν διάσημες.

 

Ὁ Ἀλέξιος Γ΄ Ἄγγελος Κομνηνὸς ὅμως, μὲ τὸν ἐκτοπισμὸ τοῦ ἀδελφοῦ του αὐτοκράτοτος, ἐπὶ πλέον ἔδωσε καὶ τὴν ἀναγκαία πρόφασιν στοὺς Δυτικοὺς γιὰ νὰ φθάσουν ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Ἡ ἐν λόγῳ Δ΄ Σταυροφορία, ποὺ ξεκίνησε τὸ 1202 (1η Ὀκτωβρίου, ἐπισήμως, στὴν Βενετία), μὲ κεντρικοὺς ἐγκεφάλους τὸν ἄλλοτε φίλο του πάπα Ἰννοκέντιο, τὸν Ἐνρίκο Ντάντολο (Henricus Dandulus (δόγη τῆς Βενετίας) καὶ Ἀρχιστράτηγο-Ἀρχηγὸ αὐτῆς τὸν Βονιφάτιο τὸν Μομφερατικό, κατέληξε ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς βασιλευούσης του, τὸν Ἰούνιο τοῦ 1203.

Στὶς 23 Ἰουνίου ὁ στόλος τῶν Σταυροφόρων κατέπλεε ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη, ποὺ στὴν κυριολεξία ἦσαν ἀφύλακτα, ἐφ’ ὅσον ὁ Ἀλέξιος Γ΄ οὐδόλως ἐμερίμνησε γιὰ τὴν ἄμυνα τῆς πόλεως.
Ὁ ἴδιος ὁ αὐτοκράτωρ δέ, βλέποντας ὅλο αὐτὸ τὸ στράτευμα νὰ ἀπειλῇ τὴν ἐξουσία του, πολιορκώντας τὴν Κωνσταντινούπολιν, τὴν νύκτα τῆς 17ης Ἰουλίου, διαπιστώνοντας πὼς ἡ Κωνσταντινούπολις κατελήφθη ὁριστικῶς ἐκ τῶν Σταυροφόρων, διέφυγε μὲ τοὺς Δημοσίους θησαυρούς, γιὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν τιμωρία.

Ἡ λεηλασία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὅμως δὲν ἐπραγματοποιήθη τότε, ἐφ΄ὄσον, τυπικῶς, ὁ ἐπίσημος λόγος ὀργανώσεως τῆς Σταυροφορίας ναὶ μὲν εἶχε ὑλοποιηθῇ, ἀλλὰ ἀπαιτεῖτο κάποιος εὔλογος χρόνος γιὰ νὰ συγκεντρωθοῦν τὰ χρήματα τῆς ἀμοιβῆς τῶν Σταυροφόρων.
Μία ἀμοιβὴ ὅμως ποὺ οὐδέποτε ἀπεδόθη πλήρως, ἐφ΄ ὅσον τὰ ποσὰ ποὺ ἀπαιτοῦντο ἦσαν δυσβάστακτα γιὰ τὸν Ἀλέξιο Δ΄.

Οἱ δυσβάστακτοι αὐτοὶ ὅροι ἦσαν ὑποσχεθεῖσες οἰκονομικὲς ἀπολαβές, ποὺ ὁ Ἀλέξιος ἀδυνατοῦσε φυσικὰ νὰ ἀποπληρώσῃ ἐφ΄ὅσον καὶ ἡ Ἀνατολικὴ Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία κατ’ οὐσίαν εἶχε ἐκπέσῃ σημαντικὰ ἤδη ἐκείνην τὴν ἐποχή, ἀλλά, παραλλήλως ἕνα μεγάλο τμῆμα τῶν θησαυρῶν τοῦ Δημοσίου Ταμείου τὸ εἶχε ὑφαρπάξῃ ὁ, καταδιωχθεὶς ἐκ τῶν Σταυροφόρων, σφετεριστὴς τοῦ θρόνου καὶ θεῖος τοῦ Ἀλεξίου Δ΄, Ἀλέξιος Γ΄ Ἄγγελος Κομνηνός.
Ἐξ  αἰτίας αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ὁ Ἀλέξιος Δ΄ ἔδωσε τὴν ἀρχικὴ τελεία ἀφορμὴ στὸν πάπα καὶ στοὺς λοιποὺς συνεργάτες του νὰ πατήσουν ἐπισήμως ἐκεῖ ποὺ ἐξ ἀρχῆς ἐστόχευαν οἱ Σταυροφορίες: στὸ κέντρο τῆς Ἀνατολικῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας καὶ στὴν Κωνσταντινούπολιν (ὅπου, ὅπως ἀκόμη καὶ σήμερα βλέπουμε, ἀμύθητοι θησαυροὶ ἀνέμεναν τοὺς ὑφαρπαγεῖς τους, γιὰ νὰ στολίσουν τὶς πρωτεύουσες τῆς Εὐρώπης), ἀλλὰ καὶ τὴν τελικὴ πρόφασιν, γιὰ τὴν ὁριστική της ἅλωσιν.

Οἱ ὅροι τῶν Σταυροφόρων ἐτέθησαν, ἀρχικῶς, εὐγενικὰ ἐπὶ τάπητος,  ἇμᾳ τῇ ἀναλήψει τῶν αὐτοκρατορικῶν καθηκόντων ἀπὸ τὸν Ἀλέξιο Δ’ Κομνηνό, ἀλλὰ στὴν συνέχεια, καθαρὰ ἀπειλητικῶς, ἀποδεικνύοντας ἐμμέσως πὼς ἡ ἀποκατάστασις τοῦ προστατευομένου τους στὸν θρόνο ἦταν ἁπλῶς ἡ …«βιτρίνα», ἐπεχείρησαν πλέον κατὰ τῆς βασιλευούσης μὲ ἀποκορύφωμα τὴν πρώτη ἅλωσιν καὶ τὴν παραμονή τους ἐκεῖ ἔως τὸν ἐκτοπισμό τους μὲ νέους πολέμους.

Δ΄ Σταυροφορία σηματοδοτεῖ τὴν ἀρχὴ τοῦ τέλους τῆς Ἀνατολικῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας καὶ θεμελειώνει τὴν ἐπικράτησιν τῶν Τούρκων στὴν περιοχὴ τῆς Μεσογείου.

Φιλονόη

Πληροφορίες ἀπό:

Νικήτας Χωνιάτης, χρονικὴ διήγησις

εἰκόνα

 

Σχετικὰ μὲ τὸν συγγραφέα Φιλονόη Πόντου

Ἐλέγξτε ξανά

3 Ἰουλίου 1824. Ἡ πλιατσικολόγησις τῶν Ψαῤῥῶν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ στόλο.

Ἀπὸ τὶς 20 Ἰουνίου (3 Ἰουλίου) τοῦ 1824 ὁ στόλος τοῦ Ἰμπραῆμ πασσᾶ, μὲ ἐπὶ ...

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: